Η υπέρταση είναι μια από τις πιο κοινές παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος και είναι ευρέως διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα στις πολιτισμένες χώρες. Οι πιο ευάλωτοι είναι οι ενεργοί άνθρωποι των οποίων η ζωή είναι γεμάτη πράξεις και συναισθήματα. Ανάλογα με την ταξινόμηση, υπάρχουν διάφορες μορφές, βαθμοί και στάδια υπέρτασης.
Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, το 10 με 20% των ενηλίκων στον κόσμο είναι άρρωστοι. Πιστεύεται ότι οι μισοί δεν γνωρίζουν για την ασθένειά τους: η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να εμφανιστεί χωρίς συμπτώματα. Οι μισοί από τους ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με αυτή την πάθηση δεν αντιμετωπίζονται και από αυτούς που λαμβάνουν θεραπεία, μόνο το 50% εκτελεί σωστά τη θεραπεία. Η ασθένεια είναι εξίσου συχνή σε άνδρες και γυναίκες και εμφανίζεται ακόμη και σε έφηβα παιδιά. Οι περισσότεροι άνθρωποι αρρωσταίνουν μετά την ηλικία των 40. Οι μισοί από τους ηλικιωμένους έχουν διαγνωστεί με αυτή την ασθένεια. Η υψηλή αρτηριακή πίεση οδηγεί συχνά σε εγκεφαλικά και καρδιακά επεισόδια και είναι η κύρια αιτία θανάτου, ακόμη και σε άτομα σε ηλικία εργασίας.
Η ασθένεια εκδηλώνεται με υψηλή αρτηριακή πίεση, η οποία είναι επιστημονικά γνωστή ως αρτηριακή υπέρταση. Ο τελευταίος όρος αναφέρεται σε οποιαδήποτε αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ανεξάρτητα από την αιτία. Η υπέρταση, επίσης γνωστή ως πρωτοπαθής ή ιδιοπαθής υπέρταση, είναι μια ανεξάρτητη νόσος άγνωστης αιτιολογίας. Θα πρέπει να διακρίνεται από τη δευτεροπαθή ή συμπτωματική αρτηριακή υπέρταση, η οποία αναπτύσσεται ως σημάδι διαφόρων ασθενειών: καρδιακών, νεφρικών, ενδοκρινικών και άλλων.
Η υπέρταση χαρακτηρίζεται από μια χρόνια πορεία, μια επίμονη και επίμονη αύξηση της πίεσης, η οποία δεν σχετίζεται με παθολογίες κανενός οργάνου ή συστήματος. Πρόκειται για διαταραχή της καρδιάς και ρύθμιση του αγγειακού τόνου.
Ταξινομήσεις υπέρτασης
Κατά τη διάρκεια ολόκληρης της μελέτης της νόσου, έχουν αναπτυχθεί περισσότερες από μία ταξινομήσεις υπέρτασης: ανάλογα με την εμφάνιση του ασθενούς, τους λόγους για την αύξηση της πίεσης, την αιτιολογία, το επίπεδο πίεσης και τη σταθερότητά της, τον βαθμό βλάβης οργάνων και τη φύση της πορείας. Ορισμένα από αυτά έχουν χάσει τη συνάφειά τους, ενώ άλλα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται από τους γιατρούς σήμερα. Τις περισσότερες φορές αυτή είναι μια ταξινόμηση με βάση τον βαθμό και το στάδιο.
Τα τελευταία χρόνια, τα ανώτερα όρια της φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης έχουν αλλάξει. Εάν η τιμή ήταν πρόσφατα 160/90 mm Hg. θεωρήθηκε φυσιολογικό για ένα ηλικιωμένο άτομο, αλλά σήμερα αυτή η τιμή έχει αλλάξει. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το ανώτερο φυσιολογικό όριο για όλες τις ηλικιακές ομάδες είναι 139/89 mm Hg. Αρτηριακή πίεση στήλης, ίση με 140/90 mm Hg. Στήλη, είναι το αρχικό στάδιο της υπέρτασης.
Η ταξινόμηση της πίεσης ανά επίπεδο έχει πρακτική σημασία:
- Η βέλτιστη τιμή είναι 120/80 mmHg. πυλώνας
- Το φυσιολογικό εύρος είναι μεταξύ 120/80 και 129/84.
- Όριο – 130/85-139/89.
- Στάδιο 1 υπέρταση – 140/90-159/99.
- Στάδιο 2 υπέρταση – 160/100–179/109.
- Στάδιο 3 υψηλή αρτηριακή πίεση – από 180/110.
Η ταξινόμηση της υπέρτασης είναι πολύ σημαντική για τη σωστή διάγνωση και επιλογή θεραπείας ανάλογα με τη μορφή και το στάδιο της.
Σύμφωνα με την πρώτη ταξινόμηση, που εισήχθη στις αρχές του 20ου αιώνα, η υπέρταση χωρίστηκε σε χλωμή και κόκκινη. Η μορφή της παθολογίας προσδιορίστηκε από τον τύπο του ασθενούς. Στην ωχρή παραλλαγή, ο ασθενής είχε ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα και ψυχρά άκρα λόγω σπασμού μικρών αγγείων. Η κόκκινη υπέρταση χαρακτηριζόταν από διαστολή των αιμοφόρων αγγείων τη στιγμή της αυξημένης υπέρτασης, με αποτέλεσμα το πρόσωπο του ασθενούς να κοκκινίζει και να καλύπτεται με κηλίδες.
Στη δεκαετία του 1930, εντοπίστηκαν δύο επιπλέον τύποι ασθενειών, οι οποίοι διέφεραν ως προς τη φύση της πορείας τους:
- Η καλοήθης μορφή είναι μια αργά εξελισσόμενη ασθένεια, στην οποία διακρίνονται τρία στάδια ανάλογα με τον βαθμό σταθερότητας των μεταβολών της πίεσης και τη σοβαρότητα των παθολογικών διεργασιών στα όργανα.
- Η κακοήθης αρτηριακή υπέρταση εξελίσσεται ταχέως και συχνά ξεκινά σε νεαρή ηλικία. Κατά κανόνα είναι δευτερογενής και ενδοκρινικής προέλευσης. Η πορεία είναι συνήθως σοβαρή: η πίεση είναι συνεχώς υψηλή και εμφανίζονται συμπτώματα εγκεφαλοπάθειας.
Η ταξινόμηση κατά προέλευση είναι πολύ σημαντική. Είναι απαραίτητο να διακρίνουμε την πρωτοπαθή (ιδιοπαθή) υπέρταση, που ονομάζεται υπέρταση, από τη δευτεροπαθή (συμπτωματική) μορφή. Εάν το πρώτο εμφανίζεται χωρίς προφανή λόγο, το δεύτερο είναι σημάδι άλλων ασθενειών και αποτελεί περίπου το 10% όλων των ασθενειών υψηλής αρτηριακής πίεσης. Τις περισσότερες φορές, μια αύξηση της αρτηριακής πίεσης εμφανίζεται λόγω νεφρικών, καρδιακών, ενδοκρινικών και νευρολογικών παθήσεων, καθώς και ως αποτέλεσμα της συνεχούς χρήσης μιας σειράς φαρμάκων.
Σύγχρονη ταξινόμηση της υπέρτασης
Δεν υπάρχει ομοιόμορφη συστηματοποίηση, αλλά τις περισσότερες φορές οι γιατροί χρησιμοποιούν την ταξινόμηση που συνέστησε ο ΠΟΥ και η Διεθνής Εταιρεία Υπέρτασης (ISHA) το 1999. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η υπέρταση ταξινομείται κυρίως σύμφωνα με τον βαθμό αύξησης της αρτηριακής πίεσης, εκ των οποίων υπάρχουν τρεις:
- Ο πρώτος βαθμός - ήπιος (οριακή υπέρταση) - χαρακτηρίζεται από πίεση από 140/90 έως 159/99 mm Hg. πυλώνας
- Στον δεύτερο βαθμό υπέρτασης -μέτριας- η υπέρταση είναι μεταξύ 160/100 και 179/109 mm Hg. στήλη
- Στον τρίτο βαθμό - σοβαρή - η πίεση είναι 180/110 mm Hg. Τέχνη. πυλώνα και πάνω.
Μπορείτε να βρείτε ταξινομητές που διακρίνουν 4 βαθμούς υπέρτασης. Σε αυτή την περίπτωση, η τρίτη μορφή χαρακτηρίζεται από πίεση από 180/110 έως 209/119 mm Hg. στήλη και η τέταρτη είναι πολύ βαριά - από 210/110 mm Hg. Τέχνη. πυλώνα και πάνω. Ο βαθμός (ήπιος, μέτριος, σοβαρός) παρέχει πληροφορίες μόνο για το επίπεδο πίεσης, αλλά όχι για τη σοβαρότητα της πορείας και της κατάστασης του ασθενούς.
Επιπλέον, οι γιατροί διακρίνουν τρία στάδια υπέρτασης που χαρακτηρίζουν τον βαθμό της βλάβης των οργάνων. Ταξινόμηση κατά επίπεδα:
- Στάδιο Ι. Η αύξηση της πίεσης είναι ασήμαντη και ασυνεπής, η λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος δεν επηρεάζεται. Οι ασθενείς συνήθως δεν έχουν παράπονο.
- Στάδιο II. Η αρτηριακή πίεση είναι υψηλή. Η αριστερή κοιλία διευρύνεται. Συνήθως δεν υπάρχουν άλλες αλλαγές, αλλά μπορεί να σημειωθεί τοπική ή γενικευμένη στένωση των αγγείων του αμφιβληστροειδούς.
- Στάδιο III. Υπάρχουν σημάδια βλάβης οργάνων:
- καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα του μυοκαρδίου, στηθάγχη;
- χρόνια νεφρική ανεπάρκεια?
- Εγκεφαλικό επεισόδιο, υπερτασική εγκεφαλοπάθεια, παροδικές διαταραχές του εγκεφαλικού κυκλοφορικού συστήματος.
- από το πίσω μέρος του ματιού: αιμορραγία, εξιδρώματα, πρήξιμο του οπτικού νεύρου.
- Βλάβες περιφερικής αρτηρίας, ανεύρυσμα αορτής.
Κατά την ταξινόμηση της υψηλής αρτηριακής πίεσης, λαμβάνονται επίσης υπόψη παραλλαγές αυξημένης πίεσης. Διακρίνονται οι ακόλουθες μορφές:
- συστολική - μόνο η ανώτερη πίεση είναι αυξημένη, η χαμηλότερη - λιγότερο από 90 mm Hg. στήλη;
- διαστολική - η χαμηλότερη πίεση αυξάνεται, η ανώτερη - από 140 mm Hg. στήλη και κάτω?
- συστολική-διαστολική?
- ασταθής – η αρτηριακή πίεση αυξάνεται για λίγο και επανέρχεται στο φυσιολογικό από μόνη της, χωρίς φαρμακευτική αγωγή.
Ορισμένοι τύποι υψηλής αρτηριακής πίεσης
Ορισμένοι τύποι και στάδια της νόσου δεν λαμβάνονται υπόψη στην ταξινόμηση και ξεχωρίζουν.
Υπερτασικές κρίσεις
Αυτή είναι η πιο σοβαρή εκδήλωση της αρτηριακής υπέρτασης, κατά την οποία η πίεση αυξάνεται σε κρίσιμες τιμές. Αυτό διαταράσσει την εγκεφαλική κυκλοφορία, αυξάνει την ενδοκρανιακή πίεση και οδηγεί σε εγκεφαλική υπεραιμία. Ο ασθενής εμφανίζει έντονους πονοκεφάλους και ζάλη, που συνοδεύονται από ναυτία ή έμετο.
Οι υπερτασικές κρίσεις, με τη σειρά τους, χωρίζονται ανάλογα με τον μηχανισμό αύξησης της πίεσης. Σε υπερκινητική μορφή αυξάνεται η συστολική πίεση, σε υποκινητική η διαστολική και σε ευκινητική κρίση αυξάνεται τόσο η ανώτερη όσο και η κατώτερη πίεση.
Ανθεκτική υπέρταση
Σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για αρτηριακή υπέρταση, η οποία δεν αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή, δηλ. η πίεση δεν μειώνεται ακόμη και όταν παίρνετε τρία ή περισσότερα φάρμακα. Αυτή η μορφή υπέρτασης μπορεί εύκολα να συγχέεται με περιπτώσεις στις οποίες η θεραπεία παραμένει αναποτελεσματική λόγω λανθασμένης διάγνωσης και λανθασμένης επιλογής φαρμάκων, καθώς και λόγω μη συμμόρφωσης του ασθενούς με ιατρικές συνταγές.
Υπέρταση σε λευκό παλτό
Στην ιατρική, αυτός ο όρος αναφέρεται σε μια κατάσταση κατά την οποία μια αύξηση της πίεσης εμφανίζεται μόνο σε μια ιατρική μονάδα κατά τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό το φαινομενικά αβλαβές φαινόμενο δεν πρέπει να αγνοηθεί. Σύμφωνα με τους γιατρούς, μπορεί να προχωρήσει σε πιο επικίνδυνο στάδιο της νόσου.